... SZYBKA POMOC ...

Termowizja - najczęściej stawiane pytania

Czy za pomocą kamery termowizyjnej można zlokalizować źródło przecieku?

Kamera termowizyjna pokazuje rozkład temperatur na powierzchni badanej przegrody budowlanej. Dzięki dużej czułości można zlokalizować nawet niewielką różnicę temperatur. Wilgotne miejsca w wyniku parowania mają na ogół nieco niższą temperaturę. Różnica ta wzrasta im gwałtowniejszy jest ruch powietrza w pobliżu wilgotnego miejsca. Z kolei podczas podnoszenia temperatury w pomieszczeniu, wilgotne powierzchnie nagrzewają się szybciej i dzięki temu stają się widoczne na ekranie kamery. Niestety wewnątrz przegrody, gdzie różnice temperatury nie występują, obserwacje takie dają niewiele a zlokalizowanie źródła wycieku spowodowanego np. nieszczelnym dachem czy wadliwą izolacją tarasu udaje się jedynie w wyjątkowych sytuacjach.

Znalezienie miejsca przecieku jest łatwiejsze, gdy wyciek dotyczy ogrzewania lub instalacji ciepłej wody, której temperatura wynosi ok. 45-55 st.C. Z wyciekiem zimnej wody z instalacji też można sobie dać radę "zamieniając" przewody tak, aby na czas badania popłynęła nią ciepła woda. Zwykle wokół miejsca wycieku temperatura powierzchni przegrody jest także nieco wyższa, co stosunkowo łatwo pozwala je zlokalizować.

Problemem w takim przypadku bywa jedynie brak dostępu "optycznego" do badanych powierzchni, spowodowany np. elementami stałej zabudowy jak również grubsza warstwa izolacji (wełny mineralnej, styropianu itp.) oddzielająca źródło przecieku od powierzchni. Z takim ryzykiem trzeba się liczyć zamawiając badanie.

Jakie warunki powinny panować w trakcie badania termowizyjnego?

Aby dokonać wiarygodnej analizy stanu izolacji cieplnej budynku, temperatura zewnętrzna powinna być przynajmniej o 15 st. C niższa od temperatury wewnątrz. Jeśli zatem typową temperaturą wewnętrzną jest 20 st. C to do badania termowizyjnego temperatura zewnętrzna nie powinna być wyższa niż 5 st. C. Najkorzystniejsze są jednak pochmurne dni o temperaturze w pobliżu 0 st. C, gdyż wtedy wahania temperatury w ciągu doby są najmniejsze a warunki takie utrzymują się na ogół przez kilka dni.

Jeśli temperatury zewnętrzne są nieco wyższe, możliwe jest wprawdzie podniesienie temperatury wewnętrznej o kilka stopni, jednakże trzeba to zrobić dużo wcześniej, gdyż w ciągu ostatnich 6 godzin przed badaniem temperatura powinna być stabilna. W przeciwnym razie różnice bezwładności cieplnej poszczególnych materiałów budowlanych mogą spowodować błędną interpretację wyników badania.

Czy można zlokalizować nieszczelność w podziemnej instalacji?

Lokalizacja nieszczelności jest możliwa tylko w odniesieniu do rur i instalacji, którymi przepływa gorący czynnik (np. woda) i oczywiste jest, że im wyższa jest temperatura czynnika, tym szanse na znalezienie  miejsca wycieku większe.

Wiele zależy także od średnicy przewodów, grubości i rodzaju ich izolacji, od głębokości na jakiej biegnie instalacja a także od rodzaju gruntu. O ile np. zlokalizowanie magistrali ciepłowniczej o średnicy 200 mm na głębokości 1,5-2 m nie powinno być problemem, to szanse na znalezienie miejsca nieszczelności wymiennika gruntowego o średnicy rury ok. 30 mm, ułożonego głębiej niż 1 m pod powierzchnią gruntu może już być sporym problemem, nawet jeśli na czas badania uda się do niego "wpuścić" gorący czynnik o temp. 50-60 st.C.

Czynnikiem, który jest w stanie uniemożliwić przeprowadzenie udanego badania termowizyjnego jest także roślinność np. gęsta trawa. W takim przypadku kamera termowizyjna, która rejestruje temperaturę obserwowanej powierzchni, będzie w stanie dostarczyć jedynie informacje o temperaturze wierzchołków traw.

Podobna sytuacja występuje przy braku bezpośredniego "dostępu optycznego" do miejsc, pod którymi przebiega badany rurociąg. Wszelkie przeszkody (np. konstrukcje, obiekty małej architektury, większe przedmioty itp.) ustawione nad trasą rurociągu uniemożliwiają dokonanie obserwacji tego miejsca i utrudniają zlokalizowanie dalszego przebiegu trasy. Dlatego w niektórych przypadkach najlepsze rezultaty uzyskuje się obserwując powierzchnię gruntu z większej wysokości np. z samochodowego podnośnika koszowego.

Do jakiej najniższej temperatury mogą pracować kamery termowizyjne?

W pierwszej kolejności zależy ona od typu posiadanej kamery termowizyjnej. Nowoczesne kamery termowizyjne umożliwiają bezdotykowy pomiar temperatury do (-20...-50)°C. Poniżej tej granicy spada znacznie intensywność promieniowania podczerwonego wysyłanego przez obiekty i dlatego stosunek sygnału do szumu jest tak podobny, że znaczne podwyższenie dokładności kamery termowizyjnej nie powoduje istotnego obniżenia temperatury do jakiej może pracować kamera termowizyjna.

Kamera cieplna a kamera termowizyjna. Jaka jest między nimi różnica?

Obydwa wyrażenie opisują urządzenia, które w założeniu pobierają rozkład intensywności promieniowania podczerwonego z określonej scenerii i przedstawiają go w postaci obrazu. Podczas gdy zastosowanie urządzeń cieplnych (czasami nazywanymi "wizualizatorami" lub "pasywnymi urządzeniami nocnymi") ogranicza się do rozpoznawania osób lub obiektów w ciemności, albo podczas złej pogody, możliwości kamery termowizyjnej są większe. W wyniku kalibracji kamera termowizyjna może - poprzez pomiar intensywności promieniowania podczerwonego - dokonywać pomiaru temperatury danego obiektu.

Jak duże jest działanie wgłębne temperaturowych pomiarów w podczerwieni?

Na najczęściej spotykane materiały praktycznie żadne, ponieważ pomiar obejmuje bezpośrednio tylko powierzchnię obiektu. Istnieje jednak wąska grupa materiałów z grupy przepuszczalnych, jak np. tlen lub krzem, dla których da się zestawić wartości pomiarowe dla obszarów leżących w różnych warstwach.

Czy zwykła kamera termowizyjna może wykonywać pomiary przez szybę szklaną?

Z reguły nie, choć szkło przepuszcza światło widzialne i promieniowanie podczerwone, ale jednak nie fale o długości powyżej 4 µm. Do tego zakresu spektralnego wymagane jest stosowanie okien ze specjalnych materiałów przepuszczających promieniowanie podczerwone.

Dlaczego zdalne sterowanie podczerwienią nie wpływa w warunkach normalnych na wynik pomiarów termowizyjnych, podczas gdy mogą to robić refleksy powstałe np. od ręki?

To pytanie o długość fali. Zdalne sterowanie podczerwienią i przenoszenie danych za pomocą podczerwieni wykorzystuje bliską podczerwień, a więc fale o długości np. 0,85 µm lub 1,55 µm, podczas gdy kamery termowizyjne pracują w tzw. "podczerwieni termicznej", czyli obok najczęściej wykorzystywanego zakresu (3...5) µm także zakres (8...14) µm, przy których ciała w temperaturze pokojowej mają największe właściwości promieniotwórcze.

Czy przy pomocy kamery termowizyjnej możliwy jest pomiar temperatury gazu?

Tylko w pewnych okolicznościach, gdyż większość najczęściej spotykanych gazów (jak np. większość składników ziemskiej atmosfery) jest w zakresie podczerwieni przezroczysta. Rozmaite gazy, zwane "pasmowymi", jak np. tlenki węgla i azotu, emitują swoje własne promieniowanie podczerwone, ale w bardzo wąskim zakresie spektralnym. Dopasowując odpowiednie filtry spektralne do kamery termowizyjnej można wykonać pomiary, należy jednak pamiętać o zapewnieniu odpowiedniej grubości warstwy mierzonego gazu oraz że średnia temperatura w tego typu zastosowaniach wynosi kilkaset stopni Celsjusza.