W medycynie - jak w wielu innych dziedzinach życia - obowiązuje zasada, że zanim coś się zepsuje, staje się gorące. Termowizja pomaga w diagnostyce medycznej!

 

 uraz kolana stan nowotworowy piersi

  zobacz inne przykłady

   

Termowizja w medycynie

Już słynny Hipokrates, żyjący w latach 460–370 p.n.e. obserwował zmiany temperatury ciała ludzkiego, uwidaczniające się szybszym wysychaniem pasty z mokrej glinki, którą smarował ciało pacjenta. Ilościowym pomiarem temperatury interesował się także Galileusz. Pierwsze kamery termowizyjne, które powstały w latach 70-tych XX w. od razu znalazły zastosowanie w medycynie. 

Badania termowizyjne są jedną z nielicznych, nieinwazyjnych i  całkowicie bezpiecznych dla pacjenta metod diagnostycznych. Polegają one na zobrazowaniu i analizie promieniowania podczerwonego emitowanego przez badany fragment powierzchni ciała pacjenta.

Rosnąca rozdzielczość obrazów termowizyjnych i zastosowanie technik komputerowych do analizy termogramów umożliwia coraz częstsze jej wykorzystywanie w diagnostyce klinicznej.  Wyjątkowa czułość kamery termowizyjnej (< 0,050C), pozwala wykryć stany zapalne dużo wcześniej od ujawnienia się stanów klinicznych.

Termowizja może stanowić uzupełnienie diagnostyczne do badań rentgenowskich, USG i tomografii komputerowej, zwłaszcza w razie trudności z wykryciem źródła bólu.

Termowizja znaduje zastosowanie w medycynie w coraz szerszym stopniu. Do najważniejszych zastosowań należy: 

  • diagnostyka schorzeń
  • ocena skuteczności działania leków
  • wspomaganie zabiegów
  • wykrywanie chorób związanych z układem krwionośnym

Różnice temperatur uwidaczniają się wszędzie tam, gdzie występują zmiany ukrwienia. Mogą one świadczyć o lokalnym stanie zapalnym lub niedokrwieniu. Na temperaturę powierzchniową ciała ma również wpływ aktywność układu naczyniowego. 

Występowaniem gorących ognisk charakteryzują się ostre stany zapalne stawów, więzadeł i kości czy świeże złamania. Stosowanie leków przeciwzapalnych w istotny sposób wpływa na obraz termograficzny – obszary o podwyższonej temperaturze zmniejszają się.

Coraz powszechniejsze stają się przesiewowe badania termowizyjne stanów zapalnych zatok przynosowych. W Polsce prowadzi się je w ramach bezpłatnej akcji kampanii edukacyjnej „Zdrowe Zatoki”. 

Termowizja pozwala monitorować skuteczność terapii osteoporozy. Zmiany zwyrodnieniowe i przewlekłe stany pourazowe są widoczne w podczerwieni jako obszary zimne, co wynika z ustania procesów przebudowy kości, mniejszego ukrwienia, a czasem zwłóknienia otaczających mięśni.

Termowizja daje bardzo obiecujące wyniki w diagnostyce chorób stawów skroniowo-żuchwowych. W ocenie należy porównać średnie temperatury tych obszarów. Różnice temperatury  po lewej i po prawej stronie twarzy przekraczające 0,50C świadczą zazwyczaj o patologii.

Badania termowizyjne znajdują również swoje zastosowanie w reumatologii. Obserwując proces ogrzewania się palców rąk oziębionych uprzednio poprzez zanurzenie w wodzie o temp. 40C można diagnozować zaburzenia naczynioruchowe tzw. objawu Raynauda, której przyczyną są choroby tkanki łącznej zwane popularnie „reumatycznymi” lub choroby tętnic takie jak miażdżyca, zaburzenia neurologiczne i odpornościowe.

Termowizja jest doskonałym narzędziem wspomagającym badanie kliniczne i mammograficzne w wykrywaniu nowotworów piersi. Jak wynika z badań, chore tkanki na skutek zmian ich metabolizmu mają o 1 – 20C wyższą temperaturę. Termogramy są również przydatnym narzędziem do  obserwacji wyników chemoterapii.

Badania termowizyjne stosuje się często przy diagnozowaniu chorób narządów ruchu. Termowizja jest także ważnym narzędziem przy identyfikacji dysfunkcji układu nerwowego odpowiedzialnej za ból. Diagnostyka termowizyjna może być wykorzystywana zarówno przy ocenie czasowego porażenia nerwów, jak i w przypadku stałego ich uszkodzenia.  

Znane są badania, przy których termowizja była wykorzystania do oceny rozległości oparzeń i chorób skóry. Jest ona doskonałym narzędziem przy diagnozowaniu łuszczycy, zarówno zmian przewlekłych, stacjonarnych jak i aktywnych. Kamera termowizyjna umożliwia klasyfikację zmian oraz ocenę aktywności procesu chorobowego, co ułatwia podejmowanie decyzji o dalszym leczeniu. Znaczące okazało się także wykorzystanie termogramów przy diagnozowaniu łuszczycowego zapalenia stawów. 

Termowizja może być także pomocna przy określeniu skuteczności ćwiczeń rehabilitacyjnych np. po operacjach kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego. 

Termowizja znajduje również szerokie zastosowanie w medycynie sądowej np. określaniu czasu zgonu z dokładnością wyższą od metod dotychczasowych.